Một hộ nông dân tại Bắc Ninh vừa trở thành người tiên phong ứng dụng công nghệ blockchain vào sản xuất vải thiều, giúp sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc khắt khe để xuất khẩu sang Nhật Bản và châu Âu.
Ông Vũ Văn Mến, trú tại xã Kiên Lao (Bắc Ninh), là một trong những nông dân đầu tiên tại địa phương triển khai mô hình quản lý chuỗi cung ứng vải thiều bằng blockchain kết hợp chuẩn mã số mã vạch quốc tế GS1.
Vườn vải rộng 1,5 ha của ông đã được cấp chứng nhận sản xuất hữu cơ từ năm 2024, có hiệu lực đến 2026.
Vụ thu hoạch năm nay dự kiến đạt 3-4 tấn và toàn bộ sản lượng đã được doanh nghiệp ký hợp đồng thu mua để xuất khẩu.
Mỗi lô vải thiều của ông Mến được gắn mã QR tích hợp dữ liệu về toàn bộ hành trình: quy trình chăm sóc, thời điểm thu hoạch, vận chuyển và kiểm định chất lượng. Người tiêu dùng hay đối tác nhập khẩu chỉ cần quét mã bằng điện thoại là có thể xem đầy đủ thông tin này theo thời gian thực.
Nền tảng sử dụng là blockchain Polygon kết hợp chuẩn GS1 Digital Link – hệ thống mã định danh hàng hóa được chấp nhận tại hơn 150 quốc gia, là điều kiện để sản phẩm vào được các chuỗi siêu thị và nhà bán lẻ lớn trên thế giới.
Ưu điểm cốt lõi của blockchain trong ứng dụng này: dữ liệu sau khi được ghi lên hệ thống gần như không thể sửa hay xóa. Mỗi thao tác đều có dấu thời gian và xác thực điện tử – tức là mọi thông tin truy xuất nguồn gốc đều đáng tin cậy và có thể kiểm chứng độc lập, thay vì chỉ dựa vào lời cam kết của người bán.
Các thị trường khó tính như Nhật Bản và EU ngày càng yêu cầu nghiêm ngặt hơn về khả năng truy xuất nguồn gốc – không chỉ cần chứng chỉ hữu cơ mà còn phải chứng minh được từng bước trong quy trình sản xuất. Đây là rào cản mà nhiều nông sản Việt Nam còn gặp khó.
Mô hình của ông Mến cho thấy blockchain không phải chỉ là công nghệ của sàn giao dịch crypto hay tài chính – nó có thể là công cụ thực tế giúp nông dân Việt tiếp cận thị trường xuất khẩu cao cấp, bằng cách cung cấp bằng chứng minh bạch mà đối tác quốc tế có thể tự xác minh mà không cần tin tưởng vào bất kỳ bên trung gian nào.
