Nesa là blockchain Layer 1 được phát triển để chạy các mô hình AI trên một mạng lưới máy tính phi tập trung. Dự án hướng đến việc bảo vệ dữ liệu của người dùng, giảm sự phụ thuộc vào nhà cung cấp AI tập trung và giúp kết quả AI có thể được kiểm chứng. Vậy Nesa (NES) có gì nổi bật? Cùng Tiền Điện Tử tìm hiểu ngay nhé!
Giới thiệu về dự án Nesa
Phần lớn dịch vụ AI hiện nay được vận hành bởi một số công ty tập trung. Khi sử dụng các dịch vụ này, người dùng phải gửi câu hỏi, tài liệu hoặc dữ liệu lên máy chủ của nhà cung cấp.
Cách hoạt động trên có thể gây ra một số vấn đề như:
- Người dùng khó biết dữ liệu được lưu trữ và sử dụng như thế nào.
- Kết quả AI hoạt động giống một “hộp đen”, khó kiểm tra độc lập.
- Doanh nghiệp phải phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất.
- Dữ liệu nhạy cảm có thể bị lộ trong quá trình xử lý.
Do đó, Nesa xây dựng một mạng lưới trong đó các yêu cầu AI được phân phối cho nhiều node cùng xử lý. Không một node riêng lẻ nào cần nắm giữ toàn bộ dữ liệu, mô hình và nhiệm vụ của người dùng.
Nói đơn giản, Nesa muốn tạo ra một hạ tầng giúp ứng dụng sử dụng AI mà không phải giao toàn bộ dữ liệu cho một máy chủ tập trung.
Xem thêm: The Black Bull (ANSEM) là gì? Memecoin lấy cảm hứng từ KOL Ansem
Điểm nổi bật của Nesa
Blockchain Layer 1 dành cho AI
Nesa vận hành một blockchain riêng thay vì chỉ xây dựng ứng dụng trên Ethereum hoặc một mạng lưới có sẵn.
Blockchain này phụ trách:
- Ghi nhận các yêu cầu xử lý AI.
- Điều phối nhiệm vụ giữa các node.
- Kiểm tra kết quả do node cung cấp.
- Quản lý staking và phần thưởng.
- Thanh toán cho miner, validator và chủ sở hữu mô hình.
- Lưu bằng chứng liên quan đến quá trình xử lý.
Validator xác thực giao dịch và bảo vệ blockchain, trong khi miner cung cấp máy tính để chạy các mô hình AI.
Chia nhỏ mô hình cho nhiều node xử lý
Mô hình AI có thể yêu cầu lượng tài nguyên tính toán rất lớn. Thay vì bắt một máy tính xử lý toàn bộ, Nesa chia mô hình hoặc nhiệm vụ thành nhiều phần và phân phối cho các node khác nhau.
Quy trình cơ bản gồm:
- Người dùng gửi yêu cầu AI tới Nesa.
- Yêu cầu được mã hóa trước khi xử lý.
- Mô hình và nhiệm vụ được chia cho nhiều node.
- Mỗi node chỉ xử lý phần công việc được giao.
- Kết quả được tổng hợp và kiểm tra trước khi trả về.
Cách làm này giúp giảm phụ thuộc vào một máy chủ và cho phép nhiều loại thiết bị tham gia mạng lưới.
Bảo vệ dữ liệu trong quá trình xử lý AI
Nesa sử dụng nhiều phương pháp mật mã để hạn chế việc node nhìn thấy dữ liệu gốc của người dùng. Hai công nghệ được dự án nhấn mạnh gồm:
- Equivariant Encryption: Cho phép thực hiện một số phép tính trên dữ liệu đã mã hóa.
- HSS-EE: Chia dữ liệu mã hóa thành nhiều phần và gửi tới các máy chủ khác nhau.
Mỗi bên chỉ nhận được một phần thông tin nên khó tự khôi phục toàn bộ dữ liệu.
Cơ chế này đặc biệt phù hợp với những trường hợp cần xử lý thông tin nhạy cảm như:
- Hồ sơ y tế.
- Dữ liệu tài chính.
- Tài liệu nội bộ doanh nghiệp.
- Thông tin khách hàng.
- Mô hình AI độc quyền.
Tuy nhiên, đây là công nghệ phức tạp và vẫn cần được kiểm chứng thêm khi mạng lưới xử lý số lượng người dùng lớn.
Kết quả AI có thể được kiểm chứng
Một vấn đề của AI tập trung là người dùng thường không thể biết nhà cung cấp đã sử dụng đúng mô hình hay có thay đổi quá trình xử lý hay không.
Nesa hướng tới giải quyết vấn đề này bằng cách ghi lại bằng chứng liên quan đến kết quả AI trên blockchain.
Mạng lưới có thể kiểm tra kết quả thông qua:
- So sánh kết quả giữa nhiều node.
- Theo dõi lịch sử hoạt động của miner.
- Sử dụng bằng chứng mật mã.
- Yêu cầu miner stake NES.
- Phạt hoặc cắt giảm tài sản của node gian lận.
Nhờ đó, ứng dụng không phải đặt toàn bộ niềm tin vào một máy chủ duy nhất.
Kho mô hình AI phi tập trung
Nesa cung cấp kho mô hình để nhà phát triển đưa mô hình AI lên mạng lưới.
Nền tảng có thể hỗ trợ:
- Mô hình ngôn ngữ lớn.
- Mô hình xử lý hình ảnh.
- Mô hình kết hợp văn bản và hình ảnh.
- Mô hình mã nguồn mở.
- Mô hình độc quyền của doanh nghiệp.
Nhà phát triển có thể tích hợp các mô hình này vào ứng dụng thông qua giao diện web hoặc SDK mà không phải tự xây dựng toàn bộ hạ tầng máy chủ.
Decentralized AI Applications
Nesa gọi các ứng dụng AI chạy trên mạng lưới là DAI – Decentralized AI Application.
Các ứng dụng này có trải nghiệm tương tự chatbot hoặc công cụ AI thông thường, nhưng phần xử lý phía sau được thực hiện bởi mạng lưới node phi tập trung.
Nesa phụ trách:
- Điều phối tài nguyên.
- Chạy mô hình.
- Bảo vệ dữ liệu.
- Kiểm tra kết quả.
- Phân phối thanh toán.
Nhà phát triển nhờ đó có thể tập trung xây dựng sản phẩm thay vì phải tự vận hành máy chủ AI.
Đội ngũ dự án
Nesa được thành lập bởi hai founder:
- Dr. Marco Di Maggio: Giám đốc Harvard Crypto & Web3 Lab, từng giảng dạy tại Harvard Business School và hiện là giáo sư tại Imperial College London.
- Patrick Colangelo: Có kinh nghiệm phát triển phần mềm, phần cứng và xây dựng hệ thống công nghệ quy mô lớn.
Một số thành viên nổi bật khác gồm:
- Stefan Luke – Chief of Operations: Có kinh nghiệm trong ngân hàng, DeFi và tín dụng token hóa.
- Dr. Claudio Angione – Chief of Research: Tiến sĩ khoa học máy tính tại Cambridge, từng làm việc tại Microsoft Research.
- Dr. Hongyang Zhang – Chief of Security: Nghiên cứu về zero-knowledge machine learning và bảo mật mô hình AI.
- Dr. Yuzhe Yang – AI Chief: Tiến sĩ khoa học máy tính tại MIT, tập trung vào machine learning đáng tin cậy.
- Dr. Junyu Liu – Chief of Innovation: Chuyên về điện toán lượng tử và mật mã hậu lượng tử.
Xem thêm: Arcium (ARX) là gì? Dự án xây dựng siêu máy tính mã hóa trên Solana
Thông tin về coin NES
NES là đồng coin gốc của Nesa Network. Coin được sử dụng trong hoạt động giao dịch, xử lý yêu cầu AI và bảo vệ mạng lưới.
Một số sàn hiện hỗ trợ phiên bản NES dạng BEP-20 để phục vụ nạp, rút và giao dịch. Phiên bản này cần được phân biệt với NES gốc trên Nesa Network.
Thông số kỹ thuật
- Tên coin: Nesa
- Ký hiệu: NES
- Blockchain chính: Nesa Layer 1
- Loại coin: Native coin, utility và governance
- Nguồn cung tại Genesis: 1.000.000.000 NES
- Nguồn cung tối đa: Không cố định do có cơ chế lạm phát
- Contract BEP-20: 0x3131f6B80C26936aB03F7d9D29Eb4Ddf36AC3FB5
- Ngày bắt đầu giao dịch: 24/6/2026
Một tỷ NES là nguồn cung được tạo tại thời điểm Genesis, không phải nguồn cung tối đa. Token mới tiếp tục được phát hành để trả thưởng cho những bên duy trì mạng lưới.
Tokenomics
Nguồn cung một tỷ NES tại Genesis được phân bổ như sau:
- Ecosystem & Community: 39,83%
- Genesis Allocation: 25,55%
- Investors – Pre-seed, Seed và Series A: 14,62%
- Team: 10%
- Initial Core Contributors: 10%
Trong đó, Genesis Allocation gồm:
- 10,85% cho các chương trình kích hoạt trong tương lai.
- 4,85% dành cho hoạt động niêm yết.
- 4,8% cung cấp thanh khoản.
- 4,05% dành cho hệ sinh thái, người dùng và airdrop.
- 1% dành cho public sale.
Nhóm team, nhà đầu tư và core contributors chiếm tổng cộng 34,62% nguồn cung Genesis. Đây là tỷ lệ đáng chú ý vì hoạt động mở khóa có thể làm tăng nguồn cung lưu hành sau này.
Cơ chế lạm phát
NES có mức lạm phát ban đầu là 8% mỗi năm. Tỷ lệ này giảm 8% so với mức của năm trước cho đến khi đạt ngưỡng phát hành dài hạn là 1,8% mỗi năm.
Token mới được sử dụng để:
- Thưởng cho validator.
- Thưởng cho miner.
- Khuyến khích chủ sở hữu mô hình.
- Duy trì bảo mật mạng lưới.
- Phát triển hệ sinh thái.
Điều này có nghĩa nguồn cung NES sẽ tiếp tục tăng theo thời gian.
Công dụng coin
NES được sử dụng cho những mục đích sau:
- Trả phí gas: Thanh toán phí giao dịch trên Nesa Network.
- Thanh toán AI: Trả phí cho các yêu cầu xử lý mô hình.
- Staking validator: Khóa NES để tham gia xác thực blockchain.
- Staking miner: Bảo đảm miner thực hiện nhiệm vụ đúng quy định.
- Phần thưởng: Trả cho miner, validator và chủ sở hữu mô hình.
- Ủy quyền: Người dùng có thể ủy quyền NES cho node để chia sẻ phần thưởng.
- Quản trị: Biểu quyết các thay đổi của mạng và sử dụng quỹ cộng đồng.
Người sử dụng ứng dụng có thể thanh toán bằng stablecoin. Giao thức sau đó mua và phân phối NES cho những bên thực hiện nhiệm vụ AI.
Mua bán NES ở đâu?
NES bắt đầu được giao dịch spot ngày 24/6/2026 trên một số CEX như:
- KuCoin: NES/USDT.
- Bitget: NES/USDT.
- Kraken: Các cặp được hỗ trợ theo từng khu vực.
KuCoin và Bitget công bố hỗ trợ phiên bản NES trên mạng BNB Smart Chain khi token được niêm yết.
MUA BÁN NES TRÊN KUCOIN NGAY TẠI ĐÂY!!!
Lời kết
Nesa là blockchain Layer 1 được xây dựng để giúp các ứng dụng chạy mô hình AI trên mạng máy tính phi tập trung, đồng thời bảo vệ dữ liệu và kiểm chứng kết quả xử lý. Điểm đáng chú ý của dự án nằm ở công nghệ mã hóa, mô hình chia nhỏ nhiệm vụ và cơ chế thưởng cho miner, validator cùng chủ sở hữu mô hình.
Tuy nhiên, nhiều công nghệ của Nesa vẫn cần chứng minh khả năng hoạt động ở quy mô lớn, trong khi NES có nguồn cung lạm phát và tỷ lệ token dành cho đội ngũ, nhà đầu tư cùng core contributors tương đối đáng kể. Đây là những điều mà nhà đầu tư cần lưu ý khi đầu tư vào dự án này.
Cập nhật giá NES real-time
